นอนหลับไม่สนิท รู้สึกตัวตลอด เกี่ยวข้องกับตับอย่างไร เสี่ยงมะเร็งตับจริงหรือไม่?

นอนหลับไม่สนิท รู้สึกตัวตลอด หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องของความเครียด ฮอร์โมน หรือใช้ชีวิตเร่งรีบเกินไป แต่ในทางการแพทย์ อาการนอนหลับไม่ลึก หลับ ๆ ตื่น ๆ หรือสะดุ้งตื่นบ่อย อาจเป็นหนึ่งในสัญญาณเตือนของความผิดปกติภายในร่างกาย โดยเฉพาะ “ตับ”

ตับเป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่กำจัดสารพิษ ควบคุมระดับน้ำตาล สร้างโปรตีน และรักษาสมดุลของฮอร์โมน หากตับเริ่มทำงานผิดปกติ ระบบต่าง ๆ ของร่างกายจะถูกรบกวน รวมถึงวงจรการนอนหลับ (Sleep Cycle)

ตับมีผลต่อการนอนหลับอย่างไร?

ตับทำงานหนักในช่วงเวลากลางคืน โดยเฉพาะช่วง 23.00–03.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่ร่างกายฟื้นฟูตัวเอง หากตับมีปัญหา เช่น

• ไขมันพอกตับ

• ตับอักเสบ

• ค่าตับสูง

• ตับแข็ง

อาจทำให้เกิดการสะสมของสารพิษในกระแสเลือด ส่งผลให้สมองทำงานผิดจังหวะ เกิดอาการนอนไม่ลึก ตื่นง่าย หรือรู้สึกตัวตลอดทั้งคืน

บางรายอาจมีอาการร่วม เช่น

• อ่อนเพลียแม้นอนครบชั่วโมง

• แน่นท้อง ปวดท้องข้างขวา

• เบื่ออาหาร

• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

นอนหลับผิดปกติ กับความเสี่ยง มะเร็งตับ

โรคตับเรื้อรังที่ไม่ได้รับการรักษา อาจพัฒนาไปสู่ มะเร็งตับ ได้ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น

• ผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี หรือซี

• ผู้ดื่มแอลกอฮอล์ต่อเนื่องเป็นเวลานาน

• ผู้มีภาวะไขมันพอกตับขั้นรุนแรง

• ผู้ป่วยตับแข็ง

ในระยะเริ่มต้นของมะเร็งตับ อาการมักไม่ชัดเจน บางรายไม่มีอาการปวด แต่เริ่มจากความอ่อนเพลียเรื้อรัง นอนหลับไม่สนิท หรือรู้สึกเหนื่อยผิดปกติ

หากมีอาการนอนผิดปกติร่วมกับ

• เจ็บชายโครงขวา

• ตัวเหลือง ตาเหลือง

• ท้องบวม

• คลื่นไส้เรื้อรัง

ควรรีบตรวจเลือดดูค่าตับ และอัลตราซาวด์ช่องท้องทันที

ใครบ้างที่ควรระวังเป็นพิเศษ?

กลุ่มที่ควรตรวจสุขภาพตับเป็นประจำ ได้แก่

• ผู้มีค่าตับสูงจากผลตรวจสุขภาพ

• ผู้มีโรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง

• ผู้มีน้ำหนักเกิน

• ผู้มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งตับ

• ผู้ที่นอนหลับไม่ดีติดต่อกันเกิน 1 เดือน

การตรวจพบเร็ว เพิ่มโอกาสรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วิธีดูแลตับ พร้อมปรับการนอนให้มีคุณภาพ

หากมีอาการนอนหลับไม่สนิท ควรดูแลสุขภาพตับควบคู่ไปด้วย เช่น

• ลดอาหารมัน อาหารทอด และแอลกอฮอล์

• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์

• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

• นอนให้เป็นเวลา

• ตรวจสุขภาพตับปีละครั้ง

การใส่ใจสัญญาณเล็ก ๆ ของร่างกาย อาจช่วยป้องกันโรคร้ายแรงได้ในอนาคต

นอนหลับไม่สนิท รู้สึกตัวตลอด ไม่ควรถูกมองข้าม โดยเฉพาะหากมีอาการอ่อนเพลีย ปวดท้องข้างขวา หรือมีค่าตับสูงร่วมด้วย เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคตับเรื้อรัง และเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งตับ

การตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ และปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต คือกุญแจสำคัญในการป้องกันโรคตับและลดความเสี่ยงมะเร็งตับในระยะยาว